2024-2028 TR63 Bölgesi Bölge Planı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verilen yetki ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ise bu yetki çerçevesinde kalkınma ajanslarına verdiği görev doğrultusunda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı tarafından hazırlanmıştır. Bu planın amacı; Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye illerinden oluşan TR63 Bölgesi’nin ulusal ve uluslararası konumu ile sosyoekonomik ve mekânsal durumu göz önüne alınarak, mevcut kaynak ve potansiyelinin analizi yapılarak, ulusal öncelikler ve yerel talep ve ihtiyaçlar doğrultusunda bölgesel gelişmeye yönelik stratejilerin belirlenmesidir.
Bu amaca yönelik olarak DOĞAKA tarafından yapılan ilçe ziyaretleri, üniversite toplantıları, il çalıştayları, anket uygulamaları, mevcut durum tespiti ve analizi çalışmaları ve ilgili kurumlarla resmi yazışmalarla alınan görüş ve öneriler doğrultusunda hazırlanan bölge planı Ajans Yönetim Kurulu ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü ile yapılan değerlendirmeler sonucunda tamamlanmıştır.
Bölge planı çalışmasının odağında Şubat 2023 depremleri sonrasında toparlanmaya yönelik müdahaleler yer almaktadır. Bu doğrultuda stratejik öncelikler, hedef ve tedbirler depremler sonrasında ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda iyileşme odaklı kurgulanmıştır. Bununla birlikte plan hazırlık sürecinde endüstri 4.0, tarım 4.0, lojistik 4.0, toplum 4.0, döngüsel ekonomi, dijitalleşme, iklim değişikliği, Avrupa Yeşil Mutabakatı gibi uluslararası trendler ve politikalar, ulusal ölçekte milli teknoloji hamlesi, Avrupa Yeşil Mutabakatına uyum, kaynak verimliliği, kırsal kalkınma gibi trendler ve politika öncelikleri incelenmiş ve söz konusu trendlerin/politika belgelerinin bölgemize etkileri hedef, tedbir, program ve proje önerileri ile ele alınmıştır.
“Ekonomik ve sosyal toparlanmasını sağlamış afetlere karşı dirençli bölge” olarak belirlenen bölge vizyonu kapsamında 2024-2028 dönemi için “Kentsel ve Sosyal Altyapının İyileştirilmesi, Sanayi ve Hizmetler Sektöründe İyileşmenin Sağlanması ve Tarımsal İyileşmenin Sağlanması ve Kırsal Kalkınma” stratejik öncelikleri belirlenmiş ve bölge planı, stratejik öncelikler altında fiziksel, ekonomik, sosyal ve kurumsal iyileşmenin sağlanmasına yönelik hedef, öncelik, program ve proje önerilerini içerecek şekilde hazırlanmıştır. Bölgenin çok sektörlü yapısı gereği planda sektörel ve mekânsal hedef ve tedbirlerin yanı sıra dijitalleşme, yeşil dönüşüm, girişimcilik ve Ar-Ge ve yenilikçilik temalarında hedeflere de yer verilmiştir.
2024-2028 TR63 Bölgesi Bölge Planı’nın ilk stratejik önceliği kentsel ve sosyal altyapının iyileştirilmesi olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda beşeri sermayenin geliştirilmesine ve deprem sonrasında oluşan hasarlar doğrultusunda eğitim, sağlık, içme suyu, kanalizasyon gibi kamusal hizmetlerin fiziki ve teknolojik altyapının iyileştirilmesine yönelik hedef, tedbir, program ve proje önerilerine yer verilmiştir.
Sanayi ve hizmetler sektöründe iyileşmenin sağlanması stratejik önceliği kapsamında hasar gören sanayi alanlarının güçlendirilmesine ve planlı sanayi alanlarının artırılmasına, sanayi alanlarının lojistik bağlantılarının geliştirilmesine, imalat sanayinin verimliliğinin artırılmasına, ihracat kapasitesinin geliştirilmesine ve teknolojik dönüşümünün sağlanmasına, bölgenin girişimcilik kapasitesinin artırılmasına, turizm altyapılarının niceliğinin ve niteliğinin artırılmasına, bölgenin yeşil dönüşüme uyumunun güçlendirilmesine yönelik hedef, tedbir, program ve proje önerilerine yer verilmiştir.
Tarımsal iyileşmenin sağlanması ve kırsal kalkınma stratejik önceliği kapsamında kırsalda fiziki ve sosyal altyapının geliştirilmesine, kırsal istihdamın artırılmasına, hayvancılık üretiminin niceliğinin ve niteliğinin artırılmasına, tarımsal üretimde gıda sürekliliğinin sağlanmasına, Ar-Ge ve yenilikçilik kapasitesinin geliştirilmesine ve tarımsal örgütlerin kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik hedef, tedbir, program ve proje önerilerine yer verilmiştir.
Planda, başta On İkinci Kalkınma Planı olmak üzere ulusal politikaların ışığında, yerleşimlerin ihtiyaçları, paydaşların görüş ve önerileri ile ajans analizleri doğrultusunda öncelikli müdahale alanları belirlenmiş ve kaynakların öncelikli alanlara aktarılması hedeflenmiştir. Bununla birlikte planın uygulanabilir olması amacıyla sektörel ve mekânsal ölçekte kararlar farklılaştırılmış; planda bölge kalkınmasına katkı sağlayacak nitelikte büyük ölçekli program ve proje önerilerine yer verilmiştir. Plan kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, özel sektörün iş birliğine dayalı çok aktörlü şekilde ele alınmıştır.
2024-2028 TR63 Bölgesi Bölge Planı 7 ana bölüm ile program ve proje önerileri ekinden oluşmaktadır. İlk bölümde planın hazırlık süreci, bölge vizyonu ve stratejik öncelikler hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümde plan hazırlık sürecinde gerçekleştirilen çalışmalara değinilmiştir. Üçüncü bölümde güncel veriler ile bölgenin ekonomik ve sosyal sektörleri incelenmiş ve Şubat 2023 depremleri sonrasında bu sektörlerde yaşanan değişimler analiz edilmiştir. Dördüncü bölümde planın stratejik önceliklerine ve stratejik öncelikler altında hedef, tedbir, program ve proje önerilerine yer verilmiştir. Planın mekânsal yaklaşımına beşinci bölümde yer verilirken altıncı bölümde planın sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile ilişkisi anlatılmıştır. Yedinci bölümde plan için belirlenen performans göstergeleri açıklanmış ve son olarak program ve proje önerilerine yönelik bilgi formları planın ekinde yer verilmiştir.
